Ngoài lý do nhiều người tiêu dùng "quay lưng" khiến doanh số bán hàng sụt giảm, nguyên nhân chính là do các tổng đại lý ôm hàng quá nhiều vào quãng thời gian cuối tháng trước khi biết giá gas sẽ tăng cao trong tháng này, song không ngờ là chỉ sau mấy ngày tăng, giá gas thế giới mấy ngày qua lại giảm mạnh, nên phải bán tháo để nhập tiếp hàng với giá mới thấp hơn.

Điều này ảnh hưởng ngay đến các đại lý bán lẻ, cũng phải giảm số lượng hàng nhập trong thời gian từ đầu tháng đến nay. Một chủ đại lý gas trên đường Nguyễn Trãi cho biết, doanh số từ đầu tháng 2 đến nay của đại lý giảm đáng kể. Từ đầu tháng đến nay, mỗi ngày đại lý này bán trung bình khoảng 20 bình gas, có ngày không được 10 bình, giảm gần 50% so với trước đây. "Với giá gas như hiện nay, tôi chỉ dám nhập hàng nhỏ giọt để duy trì hoạt động và công nhân có việc làm. Lãi không bao nhiêu mà giá giảm đột ngột, đọng hàng nhiều là chết" - chủ đại lý này cho biết.

Những ngày qua, giá gas lên xuống thất thường.

Cho đến thời điểm này, hầu hết các nhãn hiệu gas trên thị trường đã giảm giá theo hai "ông lớn" là PetroVietnam Gas và Saigon Petro. Ngay cả các thương hiệu gas ngoại như Total, Elf… cũng giảm giá. Tuy nhiên, theo nhiều đại lý gas, mặc dù lý do của hầu hết công ty gas đưa ra là giảm giá để hỗ trợ người tiêu dùng, song thực chất là nhằm đẩy hàng tồn. Từ việc tăng rồi lại phải giảm giá gas lần này cho thấy, mặc dù các công ty gas đều có mức giảm gần như nhau song cách thức thực hiện thì lại khác, khiến thị trường đã rối càng thêm… loạn. Các công ty gas thông báo giảm giá 10.000-12.000 đồng/bình 12kg để hỗ trợ người tiêu dùng, song chỉ giảm tới khâu tổng đại lý còn tổng đại lý giảm cho đại lý bao nhiêu thì không biết (!). Điều này khiến giá gas mỗi nơi một khác, đến tay người tiêu dùng lại càng khác nữa. Hay nói cách khác, cao vẫn hoàn cao. Theo các chuyên gia kinh tế, giảm giá cho người tiêu dùng hay tăng chiết khấu cho đại lý, các doanh nghiệp gas nên có cách làm thống nhất, mỗi nơi một kiểu sẽ gây nên tình trạng rối loạn thị trường, tạo cơ hội cho những đối tượng gian lận đục nước béo cò. Để giải quyết vấn đề này, khi nhiều doanh nghiệp gas chưa có được hệ thống đại lý riêng, doanh nghiệp kinh doanh gas đầu mối nên tính toán, cân đối lại mức lợi nhuận của đại lý để giao gas với giá phù hợp với điều kiện kinh doanh và cả đặc điểm địa bàn, dân cư. Đó là việc doanh nghiệp gas nên làm bởi nó liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng - khâu tiêu thụ sản phẩm của họ.

Cũng là mặt hàng có liên quan nhiều đến người tiêu dùng, trong khi giá gas hạ xuống thì những ngày đầu tháng 2 này, giá sữa trong nước lại đồng loạt tăng bất kể việc đang ở mức cao so với các nước trên thế giới và từ năm 2011 đến nay đã vài lần tăng giá. Theo dõi tình hình giá sữa của nhiều nhãn hiệu cho thấy, trong vòng 3 tháng cuối năm 2011 và đầu năm 2012, từ các loại sữa bột, sữa đặc có đường đến sữa nước của các nhãn hiệu đều đã lần lượt điều chỉnh giá từ 5-10%. Ngày 13-2, có tới 12 dòng sản phẩm sữa bột của Công ty Fonterra Brands VN gồm sữa bột Anlene, sữa nước Anlene và sữa dành cho bà bầu Anmum tăng giá từ 5-10%. Một số sản phẩm của Công ty FrieslandCampina VN như Cô gái Hà Lan, Yomost, Fristi... cũng điều chỉnh tăng giá 5%, với mức tăng bình quân 700-1.000 đồng/sản phẩm. Công ty Dược phẩm 3A - đơn vị phân phối sữa của Abbott cũng điều chỉnh giá khoảng 9%. Nestle VN thì áp dụng điều chỉnh giá lên 8-10% đối với một số sản phẩm... Lý do muôn thuở được các doanh nghiệp sữa đưa ra vẫn là chi phí đầu vào tăng. Trong khi đó, cơ quan quản lý chỉ kiểm soát mặt hàng thuộc danh mục đăng ký giá nên tất cả khó khăn đều dồn hết lên người tiêu dùng. Mặc dù giá sữa liên tục tăng, nhưng nhiều cửa hàng cho biết, lượng mua không hề giảm. Dù cũng có nhiều khách hàng ca thán về giá tăng nhưng cuối cùng thì vẫn phải mua, nhất là đối với những loại sữa đã quen dùng. Một số công ty kinh doanh và phân phối mặt hàng sữa khẳng định, tăng giá sữa để bù đắp chi phí và luôn giữ cho người tiêu dùng được hưởng sản phẩm chất lượng cao, an toàn (!). Liệu có thật thế không? Câu hỏi này chỉ có doanh nghiệp mới trả lời chính xác được, nhưng điều đó lại phụ thuộc vào lương tâm và trách nhiệm xã hội của người đứng đầu doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết: Nhà nước tôn trọng quyền của doanh nghiệp và không can thiệp hành chính. Tuy nhiên, các doanh nghiệp khi lập phương án để tăng giá thì phải tuân thủ quy chế đăng ký giá của Bộ Tài chính. Việc tăng giá không đúng quy định sẽ bị xử lý nghiêm. Tuy nhiên, xử lý nghiêm đến đâu lại là chuyện khác. Nó tùy thuộc vào khâu kiểm tra, phát hiện, giám sát việc tuân thủ pháp luật và cả ở thái độ nghiêm túc hay không của các cấp quản lý và cơ quan chức năng. Trong khi chờ những điều này, giá cả hàng hóa thị trường, nhất là những mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, vẫn tiếp tục "bấp bênh" và người tiêu dùng vẫn phải "gồng mình" chịu trận.