|
| Cơ giới hóa nông nghiệp vùng lòng chảo Mường Thanh. Ảnh: T.T |
ĐBP - Tại Đại hội Đảng bộ huyện Điện Biên tổ chức vào cuối tháng 6/2010, chúng tôi thực sự ấn tượng với một vài số liệu sản xuất nông nghiệp của huyện nhiệm kỳ qua thể hiện trong báo cáo chính trị, trong đó đáng chú ý nhất là diện tích gieo trồng lúa cao sản làm hàng hóa khoảng 3.000ha/năm. Mặc dù vậy, một ngày gần đây, chúng tôi mới có dịp làm việc với cơ quan chủ quản để nghe kinh nghiệm về đưa các giống lúa chất lượng cao vào gieo trồng, cũng như được tận mắt chứng kiến không khí lao động nhộn nhịp, khẩn trương trên đồng của bà con nông dân.
Bước ngoặt một đề án Từ quốc lộ 279, theo con đường cấp phối gập ghềnh đá cuội vào khu vực huyện mới tại Pú Tỉu, xã Thanh Xương, hai bên đồng nhiều nông dân đang miệt mài tỉa giặm lúa. So với nhiều địa phương trong cả nước thì điều kiện sản xuất lúa vụ mùa của nông dân vùng lòng chảo thuận lợi. Nước ăm ắp bờ, nhiệt độ ngày và đêm chênh lệch vừa phải nên sâu bệnh ít có cơ hội phát sinh, gây hại. Bà Trần Thị Tuyết, Trưởng phòng Nông nghiệp - PTNT huyện Điện Biên, cho biết: Vụ mùa này huyện gieo cấy 6.000ha lúa, trong đó cánh đồng vùng lòng chảo khoảng 4.150ha, cơ cấu 35 - 40% diện tích lúa bắc thơm số 7, còn lại là các giống IR64, lúa lai 2308, nếp, Q.ưu... Bên ruộng lúa, bà Tuyết phân tích nhiều về các giải pháp cải tạo đất, thâm canh tăng vụ, đưa giống lúa mới vào sản xuất... tại cánh đồng Mường Thanh khoảng 1 thập kỷ gần đây. Bước ngoặt để có cánh đồng lúa chất lượng cao, diện tích trên dưới 3.000ha/năm như hôm nay phải kể đến Đề án thâm canh tăng vụ đạt cánh đồng 40 triệu đồng/ha/năm bắt đầu triển khai năm 2003. Ngày đó, khi UBND huyện triển khai gieo 1.000ha lúa sớm hơn lịch nông vụ các năm trước để kịp sản xuất 3 vụ/năm (2 lúa, 1 màu) nhiều nông dân không ủng hộ. Bà con cho rằng đề án không khả thi, như thế là làm khó cho dân. Đả thông tư tưởng bà con, UBND huyện, các phòng, ban liên quan gắn công tác tuyên truyền với triển khai nhiều biện pháp đưa KHKT vào sản xuất. Sản xuất cây màu vụ đông (vụ 3) cần có nước tưới ẩm, trong khi từ tháng 9 năm trước đến tháng 4 năm sau là mùa khô Tây Bắc, điều kiện tưới tiêu rất khó khăn. Hàng năm, Nhà nước đầu tư kinh phí kiên cố hóa kênh mương nội đồng. Đến nay, 70% kênh mương cấp II và cấp III các xã vùng lòng chảo đã bê tông hóa, thời gian dẫn nước về ruộng nhanh, tiết kiệm nước. Sản xuất 3 vụ/năm đòi hỏi bà con tuân thủ nông lịch nghiêm ngặt, chỉ cần gieo sớm hoặc muộn 1 tuần so với kế hoạch có thể dẫn tới mất mùa, giảm năng suất. Với những thửa ruộng, cánh đồng quy hoạch sản xuất 3 vụ/năm, cán bộ Phòng Nông nghiệp - PTNT, kỹ sư nông nghiệp các HTX… thường xuyên “bám” đồng ruộng, “bám” dân để chỉ đạo, hướng dẫn bà con từ khâu làm đất, ngâm ủ giống, gieo sạ, phun thuộc BVTV trừ cỏ, diệt ốc bươu vàng… Với cách làm đó, đến nay, nông dân vùng lòng chảo đã thuần thục sản xuất 3/vụ/năm, năng suất lúa bình quân đạt 65tạ/ha/vụ/năm, tổng sản lượng lúa đạt trên 80.000 tấn. Không chỉ tự túc lương thực mà gần một thập kỷ qua, huyện Điện Biên cung cấp cho thị trường 20.000 - 45.000 tấn lúa chất lượng cao/năm làm hàng hóa. Gạo Điện Biên thơm ngon, trở thành đặc sản, được bày bán tại nhiều tỉnh thành trong cả nước. Đánh giá của UBND huyện Điện Biên, với 3.000ha lúa sản xuất hàng hóa đã cho thu nhập 70 triệu đồng/ha/năm. Sát cánh cùng nông dân Gặp gỡ, trao đổi với một số nông dân đang miệt mài với đồng ruộng, chúng tôi biết trình độ thâm canh của bà con đã khác xưa nhiều, họ năng động, sáng tạo trong làm kinh tế. Nắm bắt nhu cầu thị trường, bà con dành phần lớn diện tích ruộng gieo cấy lúa chất lượng cao. Đấy là tín hiệu vui, tuy nhiên, bà con nên tuân thủ cơ cấu giống của Phòng Nông nghiêp - PTNT huyện. Vụ mùa này, huyện cơ cấu 35 - 40% giống bắc thơm, còn lại là các giống IR64, Q.ưu... Thế nhưng, theo điều tra sơ bộ thì diện tích lúa bắc thơm tại cánh đồng lòng chảo chiếm tới 60%, có những xã gieo cấy trên 70%. Điều này không có lợi, vì nếu thời tiết diễn biến phức tạp, sâu bệnh xuất hiện phá hại cục bộ trên một giống lúa thì việc giảm năng suất, sản lượng là điều khó tránh khỏi. Bài học lúa vụ chiêm xuân năm 2008 vùng lòng chảo chết rét và ảnh hưởng nặng do rét hơn 1.000ha còn đó. Giống lúa bắc thơm cho năng suất cao, dễ tiêu thụ nhờ chất lượng gạo thơm ngon, nhưng khả năng chống chịu rét, kháng sâu bệnh kém. Thống kê của cơ quan chủ quản, trong số 1.000ha lúa chết rét và ảnh hưởng vụ chiêm xuân năm 2008 chủ yếu là giống bắc thơm. Vụ chiêm xuân năm 2010, lần đầu tiên bệnh lùn sọc đen xuất hiện tại Điện Biên, nhưng đã làm 960ha lúa vùng lòng chảo ảnh hưởng. Rất may, dịch bệnh xuất hiện muộn, nên không làm giảm năng suất lúa. Dịch lùn sọc đen do vi rút gây nên và có thể lưu cữu từ vụ này sang vụ khác, khi gặp thời tiết thuận lợi là bùng phát. Đối phó với căn bệnh nguy hiểm này, bước vào sản xuất vụ mùa, huyện Điện Biên khuyến cáo và yêu cầu bà con dùng thuộc BVTV chuyên dụng xử lý khi ngâm giống. Thuốc có tác dụng trong thời gian 20 - 25 ngày (nghĩa là tính từ khi ngâm ủ giống đến thời điểm lúa được 5 - 6 lá) bệnh lùn sóc đen không có cơ hội xuất hiện. Sau đó, nông dân tiến hành tỉa giặm lúa đợt 1 đồng thời kiểm tra đồng ruộng, nếu phát hiện có dấu hiệu của rầy nâu, rầy lưng trắng (tác nhân chính gây bệnh lùn sọc đen) thì tiến hành phụn thuốc đặc trị kịp thời để bảo vệ mùa màng. Với bà con nông dân huyện Điện Biên tuy đã bắt nhịp phương pháp thâm canh cao, nhưng họ vẫn mong muốn có sự chỉ đạo, định hướng kịp thời của cấp trên trong việc liên kết “4 nhà”. Bà con hiểu rằng trong sản xuất nông nghiệp, ngoài yếu tố cung cấp đủ nước thì nguồn phân bón cho cây góp phần không nhỏ giành mùa vụ bội thu. Hiện nay trên thị trường đang bán đạm do Trung Quốc sản xuất, không ghi rõ thành phần các chất hóa học; phân NPK có nhiều hãng sản xuất, mỗi loại ghi hàm lượng khoáng hóa khác nhau làm bà con khó lựa chọn. Mong muốn của những nông dân “một nắng hai sương” là cơ quan chủ quản tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát đối với phân bón nhập khẩu. Nếu chưa có nhãn phụ thì yêu cầu đơn vị nhập khẩu in đính kèm, ghi bằng tiếng phổ thông để bà con dễ đọc, dễ hiểu và quan trọng nhất là tránh mua phải phân bón giả dẫn tới tiền mất, lúa mang mầm mệnh. Có thông tin cho rằng, hằng ngày một số tư thương chở gạo từ miền xuôi lên trộn lẫn với gạo Điện Biên đưa đi bán khắp nơi. Chiêu thức “núp bóng” gạo Điện Biên vô hình trung làm giảm thương hiệu, gây mất lòng tin đối với người dùng, cơ quan chủ quản nên sớm vào cuộc xác minh làm rõ. Và như thế cũng có nghĩa bà con đang cần lắm một doanh nghiệp đứng ra thu mua, chế biến gạo; đăng ký bản quyền sở hữu thương hiệu với Nhà nước để hương gạo Mường Thanh bay xa hơn nữa.
Trần Toại
|
;)
