Từ trước đến nay, đã có nhiều công ty kinh doanh theo hình thức bán hàng đa cấp (BHĐC) bị các cơ quan chức năng xử lý vi phạm, chuyển hồ sơ sang CQĐT vì có những hành vi vi phạm trong quá trình hoạt động. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng cảnh báo đến người tiêu dùng (NTD) cần cảnh giác để khỏi bị lừa trước vì những quảng cáo quá sự thật đối với những sản phẩm có khả năng trị được bá bệnh, kể cả bệnh hiểm nghèo. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều công ty tổ chức hoạt động chui không báo cáo với cơ quan chức năng, và NTD vẫn cứ tiếp tục bị lừa…
Sản phẩm "thần kỳ" chữa được nhiều bệnh
Đọc những lời những cáo quá sức tưởng tượng từ một tờ rơi đối với máy hiệu ứng đa năng Q.G."…máy hiệu ứng đa năng Q.G. được đông đảo NTD mến mộ tặng cho danh hiệu "sứ giả áo trắng thần kỳ, nghệ sỹ gắn bó với sức khoẻ". Máy hiệu ứng đa năng Q.G. hiệu quả thần kỳ, trong nhà bạn có máy hiệu ứng đa năng Q.G. như trong nhà thường xuyên có một thầy thuốc đa khoa, một hộ lý ngày đêm cần mẫn và cũng như nhà bạn đã mua bảo hiểm sức khoẻ cho cả nhà…", chúng tôi đã tìm đến địa chỉ có bán loại máy này tại 22B, đường Lam Sơn, phường 2, quận Tân Bình (chi nhánh Công ty TNHH Phan Hưng Long, trụ sở chính tại Hà Nội).
Qua tìm hiểu, được biết đây là loại máy có bó thuốc kèm theo. Khi sử dụng hết thuốc, NTD có thể đến công ty để mua. Máy này có tác dụng phòng và chữa được rất nhiều loại bệnh như: thấp khớp, đau cột sống, thoát vị đĩa đệm, đau thần kinh tọa, đau xương đốt hoại tử, loét hoành tá tràng, đái đường cao huyết áp, di chứng sau tai biến… Tuy nhiên, cho đến nay, Bộ Y tế chưa có thông báo về loại máy nào có tác dụng chữa bệnh đa năng như vậy.
Cũng tại địa chỉ này, chúng tôi cũng phát hiện có nhiều tờ rơi quảng cáo một số loại thực phẩm chức năng (xuất xứ nước ngoài) do Công ty TNHH Phan Hưng Long là nhà phân phối, cũng được quảng cáo là phòng và trị được rất nhiều loại bệnh như: "Tảo xoắn", với thành phần dinh dưỡng rất toàn diện, bất cứ một loại ngũ cốc, rau quả, thịt cá nào cũng khó bì kịp. "Trùng thảo linh chi nước" có công dụng phòng trị các bệnh đường hô hấp như lao, hen suyễn, viêm khí quản mãn tính, sưng phổi. Còn Đông trùng hạ thảo thì có tác dụng đồng thời với nhiều loại bệnh mà không ảnh hưởng lẫn nhau, không tác dụng phụ"...
…Và hàng loạt vi phạm
Để làm rõ hoạt động tại Chi nhánh Công ty TNHH Phan Hưng Long, ngày 4/2, Đoàn kiểm tra liên ngành đã tiến hành kiểm tra hoạt động BHĐC tại đây. Ngay tại thời điểm kiểm tra, trong kho Chi nhánh có 97 máy điều trị hiệu ứng trường đa năng YF T08A, 29 máy T08B, 96 máy T06A và hơn 1.000 hộp tảo xoắn, hơn 600 hộp trùng thảo linh chi.
Đoàn kiểm tra cũng lập biên bản công ty có biểu hiện 8 hành vi vi phạm trong BHĐC; Chi nhánh Công ty kinh doanh thực phẩm chức năng (TPCN) nhưng không có giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP. Chưa xuất trình được hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm, hồ sơ đăng ký quảng cáo sản phẩm đối với máy hiệu ứng đa năng, kho bảo quản TPCN không đảm bảo theo quy định... Hàng hoá, tài liệu đã bị Đoàn kiểm tra niêm phong, tạm đình chỉ hoạt động Chi nhánh để xử lý.
Ngày 4/3, làm việc tại Sở Công thương về vụ việc này, Đoàn kiểm tra liên ngành yêu cầu ông Phạm Quang Long - Giám đốc Công ty TNHH Phan Hưng Long giải trình 8 nội dung có biểu hiện vi phạm trong hoạt động BHĐC. Tuy nhiên, ông Phạm Quang Long đã phủ nhận việc kinh doanh theo hình thức BHĐC ở Chi nhánh TP HCM và chỉ thừa nhận Công ty hoạt động BHĐC tại Hà Nội.
Trong khi trước đó kiểm tra tại Chi nhánh TP HCM, Đoàn kiểm tra đã thu giữ các tài liệu liên quan... Còn việc kinh doanh TPCN tại Chi nhánh TP HCM, ông Long cũng không thừa nhận và cho rằng số hàng trên do Công ty tại Hà Nội bán cho khách hàng và lưu giữ tạm tại đây. Hiện, việc này vẫn đang được cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ.
Cũng liên quan đến việc quảng cáo sản phẩm quá sự thật để lừa NTD, ngày 9/12/2009, Đội QLTT 6B phối hợp với Công an và Phòng Y tế quận 6 kiểm tra Chi nhánh Công ty TNHH TM Yahyo Việt Nam (phường 11, quận 6), đã lập biên bản vi phạm: Quảng cáo sai sự thật, chưa xuất trình được nguồn gốc hàng hoá, vi phạm ghi nhãn hàng hoá, chưa xuất trình giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP. Đồng thời, niêm phong 1.300 đơn vị sản phẩm gồm 13 danh mục mặt hàng như: Vòng đeo tay hiệu Tourmaline, máy lọc nước Smari Life, bộ kiểm nghiệm, dây chuyền, mền gối, khăn trải giường, đồ lót... và một số tài liệu quảng cáo công năng chữa bệnh của các mặt hàng trên không đúng sự thật.
Ngày 17/12/2009, Đoàn kiểm tra liên ngành tái kiểm tra vẫn phát hiện đơn vị này tiếp tục hoạt động với nhiều vi phạm, trong đó có những hành vi cấm doanh nghiệp BHĐC thực hiện.
Ngày 30/12/2009, tại buổi làm việc để xử lý vụ việc trên, Thanh tra Sở Công thương kết luận, đây là điển hình của tình trạng kinh doanh BHĐC bất chính. Hàng hoá chủ yếu có nguồn gốc từ nước ngoài với giá bán cao gấp hàng chục lần so với giá nhập vào. Trong đó, các sản phẩm TPCN, thiết bị trị liệu... khó phân biệt với thuốc chữa bệnh. Tính năng, công dụng hiệu quả sử dụng không rõ ràng nên nhà phân phối lợi dụng để thổi phồng, quảng cáo sai sự thật, gây nhầm lẫn, dụ dỗ, đánh lừa NTD.
