|
| Hàng ban bên QL12 nối dài đã chết khô. Ảnh: T.T |
ĐBP - Gặp nhau tại một quán giải khát ven quốc lộ 12 (nối dài), anh bạn tôi nhìn hàng ban trồng 2 bên đường đã “khô như ngói”, rồi đọc mấy câu thơ sưu tầm “con cóc” nghe cũng vui tai: “Hoan hô các cụ trồng cây // Mười cây chết chín, một cây gật gù”... Đoạn thơ dù bỏ lửng, nhưng đã thôi thúc tôi gõ cửa cơ quan chủ quản để tìm hiểu nguyên nhân cây ban chết nhiều hơn sống...
Loài hoa mang đặc trưng Tây Bắc Chuẩn bị cho kỷ niệm 55 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7/5/2009), tỉnh Điện Biên hoàn thành nhiều hạng mục công trình tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử: đường kéo pháo vào trận địa, bức phù điêu đại cảnh dưới chân đồi D1... Tại đây, các nhà điêu khắc, các nhân chứng lịch sử... đóng góp ý kiến cho tỉnh là nên trồng cây xanh ven khu di tích, tạo cảnh quan hài hoà, mát mẻ, nhất là trồng ban. Nếu thành công thì dịp kỷ niệm 60 Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7/5/2014), sẽ tổ chức lễ hội hoa ban tại Điện Biên. Tiếp thu ý kiến chân tình, đầy trách nhiệm của các bậc “tiền bối” UBND tỉnh Điện Biên có văn bản và giao cho UBND T.P Điện Biên Phủ xúc tiến dự án trồng ban. Ngày 24/7/2009, UBND T.P Điện Biên Phủ có văn bản số 478/UBND - QLĐT, về việc huy động các cơ quan, doanh nghiệp cùng toàn thể nhân dân ủng hộ kinh phí trồng cây hoa ban tại các khu di tích, trên một số trục đường nội thành. Là loài cây đặc trưng, niềm tự hào của người dân Tây Bắc, nên đã có nhiều cá nhân, gia đình, cơ quan, đơn vị đóng góp tiền, của cho thành phố để thực hiện dự án trồng ban. Ngoài ủng hộ tiền vào tài khoản 934030000101, Văn phòng HĐND - UBND thành phố Điện Biên Phủ tại Kho bạc Nhà nước tỉnh, nhiều gia đình sống cạnh các trục đường chính tự mua ban về trồng, rào chắn, bảo quản cẩn thận. Chủ trương trồng ban được hưởng ứng rầm rộ, khi ngày 15/8/2009, có trên 100 cán bộ các phòng, ban thuộc UBND T.P Điện Biên Phủ, Sở Nông nghiệp - PTNT, Sở Văn hóa - Thể thao & Du lịch... tham gia trồng ban tại đồi A1. Chúng tôi còn nhớ, sáng hôm đó, trời mưa tầm tã, nhưng vẫn không làm giảm không khí lao động nhộn nhịp, khẩn trương tại đồi di tích. Người người thi nhau hạ băng, đào hố, hót đất, chỉ hơn 1 tiếng đồng hồ, 225 cây ban được trồng xong. Một đồng chí lãnh đạo thành phố trả lời báo chí rằng, bình quân mỗi cây ban trị giá 1 triệu đồng. Chúng tôi nhẩm tính, với 225 cây ban vừa trồng, tính ra tổng số tiền là 225 triệu đồng. Theo đồng chí lãnh đạo thành phố thì tính đến trung tuần tháng 8/2009, tại các điểm, cụm di tích Mường Thanh, thành phố đã trồng được gần 400 cây ban. Cây chết nhiều hơn cây sống Sau khi UBND T.P Điện Biên Phủ có chủ trương trồng ban, Doanh nghiệp Cây xanh cây cảnh Phú Hưng làm tờ trình và được phép trồng ban 2 bên quốc lộ 12 nối dài và tại đồi D1. Như văn bản chỉ đạo của thành phố thì cây ban đưa đến trồng phải có đường kính gốc từ 10 - 15cm, chiều cao trên dưới 1,5m (tối đa không quá 4,5m). Sở dĩ, UBND T.P Điện Biên Phủ yêu cầu trồng ban có đường kính to, vì mong muốn cây sớm ra hoa, với lại, đây mới là ban rừng. Đáp ứng điều kiện đặt ra, Doanh nghiệp Cây xanh cây cảnh Phú Hưng phải lên rừng đánh cây ban mọc lâu năm về trồng. Ông Hoàng Quang Hà, Giám đốc Doanh nghiệp, cho biết: Nguyên nhân ban trồng 2 bên quốc lộ 12 nối dài chết gần hết, trước tiên là do trồng không đúng thời vụ. Đơn vị trồng vào tháng 8/2009, khi mùa mưa sắp kết thúc, trong khi ban đánh về, toàn bộ rễ đã bị chặt đứt, không còn khả năng trao đổi chất dinh dưỡng nuôi thân. Bên cạnh đó, sau khi đánh, đơn vị không xử lý thuốc kích thích cho ban ra rễ, không qua công đoạn chuyền bầu mà trồng trực tiếp. Trồng được thời gian ngắn là bước sang mùa khô, điều kiện chăm sóc, tưới tắm kém, cây thiếu nước nên héo hon dần rồi chết. Thời điểm doanh nghiệp trồng ban cũng là giai đoạn quốc lộ 12 thi công nước rút. Ngoài phương tiện máy móc qua lại nhiều, lu rung cả ngày lẫn đêm; công nhân lát vỉa hè, xây tường bao xung quanh vị trí trồng ban, ít nhiều làm ảnh hưởng chu kỳ sinh trưởng, phát triển của cây. Ông Hà cho biết thêm: Với số lượng cây ban chết năm ngoái, đơn vị thiệt hại khoảng 300 - 350 triệu đồng, bao gồm tiền thuê nhân công đánh, vận chuyển ban từ rừng về, tiền mua phân bón thúc vào các hố trồng ban... Do chưa được nghiệm thu, thanh toán nên sắp tới, đơn vị sẽ trồng lại số lượng cây ban tại những vị trí đã chết. Rút kinh nghiệm năm trước, năm nay, đơn vị trồng vào đầu mùa mưa. Hiện tại, Doanh nghiệp đã trồng chuyền bầu tại vườn ươm được khoảng 500 - 600 cây; phun thuốc xử lý kích thích theo quy trình, nên rễ cây mọc nhiều, đảm bảo tỷ lệ sống cao. Với 225 cây ban trồng trên đồi A1, mặc dù được bảo quản cẩn thận, không có trâu bò phá hại, nhưng cũng chết gần hết. Giải thích vấn đề này, ông Nông Văn Bình, Giám đốc Xí nghiệp Giống lâm nghiệp vùng Tây Bắc - đơn vị cấp giống, cho biết: Ngoài nguyên nhân trồng muộn, bà con hái ngọn non làm thức ăn, thì khâu phun thuốc xử lý kích thích cây ra rễ xí nghiệp làm chưa tốt. Sau khi đào hố, đơn vị không tiến hành phun thuốc chống mối, nên trồng ban xong, mối xông làm chết cây. “Bắn không nên phải đền đạn”, dự kiến đầu tháng 5 tới, xí nghiệp sẽ cấp cây giống để UBND T.P và các sở, ban, ngành trồng lại trên đồi A1. Lần này xí nghiệp không trồng ban đánh từ rừng về mà trồng giống ươm hạt tại vườn. Đơn vị cam kết sẽ cung cấp đúng giống ban rừng hoa trắng, chứ không phải cây móng bò như dư luận hồ nghi.
Trần Toại
|
;)
