|
| Khai thác vàng tại mỏ vàng Phì Nhừ. Ảnh: T.T |
ĐBP - Mới đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Thị Hoa đã lên thăm và làm việc tại Điện Biên Đông. Sau khi kiểm tra tình hình khai thác vàng tại mỏ vàng Phì Nhừ và Mường Luân, nghe lãnh đạo 2 doanh nghiệp, các sở, ban, ngành liên quan phân tích, báo cáo tiến độ triển khai dự án, đồng chí Giàng Thị Hoa yêu cầu các doanh nghiệp khai thác vàng phải chú ý bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn lao động cho công nhân. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tuân thủ quy trình khai thác, công nghệ chế biến như đã đăng ký, thực hiện nghĩa vụ thuế cho Nhà nước...
“Án binh” một dự án Mặc dù được UBND tỉnh Điện Biên cấp phép khai thác vàng tại mỏ vàng Mường Luân từ tháng 1/2009, nhưng đến ngày 6/3/2010, nghĩa là hơn 1 năm sau, Công ty Cổ phần Khoáng sản và luyện kim Hải Phòng vẫn chưa thể đưa phương tiện máy móc vào khai thác theo quy mô công nghiệp. Nguyên nhân, do một số hộ dân bản Mường Luân 1, 2, 3 xã Mường Luân phản đối phương án bồi thường, đền bù, giải phóng mặt bằng diện tích đất rừng, ruộng, nương canh tác bị thu hồi để khai thác vàng. Theo dự án, Công ty Cổ phần Khoáng sản và luyện kim Hải Phòng được phép thăm dò, khai thác vàng trên diện tích 18,9ha, thời gian 6 năm (2009 - 2015); trong đó khu mỏ dự kiến khai thác giai đoạn đầu là 7,1ha. Sau khi được UBND tỉnh cấp phép, chính quyền địa phương tạo điều kiện hoàn thành thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, đất lâm nghiệp để Công ty mở đường công vụ vào khu mỏ. Một mặt, Công ty phối hợp với UBND xã Mường Luân, bà con dân bản quanh khu vực mỏ vàng họp, thông báo chủ trương, chính sách, các khoản nghĩa vụ đơn vị phải thực hiện khi tham gia làm ăn tại địa phương. Công ty đã đền bù 130 triệu đồng tiền công chăm sóc, bảo vệ rừng, trồng rừng kinh tế cho bà con trên diện tích được cấp phép; hỗ trợ cho 3 bản, mỗi bản 50 triệu đồng, ủng hộ 13 triệu đồng để người dân tổ chức lễ hội văn hóa truyền thống, láng bê tông sân nhà văn hóa bản Mường Luân. Toàn bộ số tiền trên, Công ty đã bàn giao cho trưởng bản vào tháng 11/2009, nhưng đến nay, nhiều gia đình có đất thu hồi không đến nhận tiền. Bà con cho rằng, Công ty chỉ tính toán đền bù rừng phòng hộ, rừng sản xuất, diện tích 18,9ha là không hợp lý, mà phải đo đạc cả diện tích ruộng, nương, ao thả cá của những hộ dân ngay dưới lòng suối gần mỏ vàng. Lý do bà con đưa ra hoàn toàn có cơ sở, vì khu rừng Công ty khai thác vàng có nhánh khe cung cấp nước tưới cho nhiều thửa ruộng đã canh tác lâu đời của dân. Khi Công ty “lật tung quả núi” lấy vàng, nguồn nước sẽ mất, bà con phải bỏ hoang diện tích ruộng. Và nữa, phương án khai thác vàng của Công ty là khai thác lộ thiên, đơn vị sẽ phải bóc lớp đất bên ngoài, vậy hàng triệu khối đất đá ấy đổ đi đâu? Trong quá trình nghiền, tuyển vàng, lượng đất đá sau quặng vàng, bạc đương nhiên Công ty phải xả xuống phía dưới chân núi, như thế sẽ vùi lấp đất ruộng sản xuất. Cũng theo đề án, Công ty chọn công nghệ chế biến tuyển nổi quặng sun-phua đồng, lượng hóa chất dùng để tách kim loại cũng như hóa chất rơi vãi sẽ hoà vào nước, ngấm vào lòng đất, ảnh hưởng chu kỳ sinh trưởng, phát triển cây trồng, vật nuôi và cả sức khỏe người dân sau này. Trước những vướng mắc và kiến nghị của bà con, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Thị Hoa chỉ đạo các phòng, ban liên quan huyện Điện Biên Đông và UBND xã Mường Luân tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để người dân tạo điều kiện cho doanh nghiệp khai thác vàng theo chủ trương của tỉnh. Đồng chí Phó Chủ tịch yêu cầu doanh nghiệp rà soát, đo đạc, tính toán toàn bộ diện tích ruộng, nương, ao hồ của một số hộ dân cạnh mỏ vàng để hỗ trợ, đền bù thoả đáng, tránh người dân bị thiệt, như thế họ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động. Khai thác vàng cần chú ý bảo vệ môi trường Mặc dù Công ty Cổ phần Khoáng sản và kim loại Hải Phòng chưa đi vào khai thác, nhưng qua báo cáo của các sở, ngành liên quan, đồng chí Giàng Thị Hoa yêu cầu doanh nghiệp phải tuân thủ quy định của Nhà nước về khai thác, chế biến khoáng sản theo Luật Khoáng sản. Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp cố gắng hạn chế tối đa lượng nước thải, chất thải và hóa chất ra môi trường. Doanh nghiệp chỉ khai thác trong thời gian nhất định, đến khi hết vàng là đi, nhưng bà con vẫn phải gắn bó với ruộng đồng, bản mường lâu dài. Không chỉ những người đang sống mà con cháu họ sau này cần có tư liệu sản xuất...  | | Bà Giàng Thị Hoa kiểm tra tình hình khai thác vàng tại mỏ vàng Phì Nhừ. |
Cũng trong chuyến làm việc tại Điện Biên Đông, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Thị Hoa kiểm tra tình hình khai thác vàng tại mỏ vàng Phì Nhừ. Ông Nguyễn Công Cải, Phó Giám đốc phụ trách kỹ thuật Công ty Cổ phần MOLYBDEN, đơn vị được cấp phép khai thác vàng dẫn đoàn công tác thị sát thực tế. Với phương án khai thác lộ thiên và hầm lò, mỗi ngày có hàng chục tấn quặng được nghiền nhỏ, sơ luyện rồi chở về xuôi điện phân, tách thành vàng ròng. Thông tin làm chúng tôi quan tâm là mặc dù đăng ký khai thác hầm lò, nhưng nhiều tháng qua, Công ty Cổ phần MOLYBDEN huy động nhiều phương tiện máy móc chuyên dụng chủ yếu khai thác vàng lộ thiện. Cả quả núi cao lừng lững, cây cối xanh tốt, vậy mà đã bị đào bới không thương tiếc. Ông Cải cho biết: Mỗi ngày Công ty sử dụng khoảng 1.800 - 2.000 lít dầu để chạy máy phát điện và vận hành máy xúc lật, ôtô vận chuyển quặng.
Đưa vấn đề Công ty Cổ phần MOLYBDEN khai thác vàng sai quy trình trao đổi với lãnh đạo Sở Công thương, được biết: Sở đã yêu cầu Công ty bổ sung thiết kế khai thác mỏ lộ thiện và cả công nghệ chế biến mới vào đề án, chậm nhất đến ngày 20/3 phải có. Tuy vậy, đến bao giờ đơn vị đáp ứng yêu cầu cơ quan chuyên môn thì chưa rõ! Theo quy định, với các dự án khai thác khoáng sản, doanh nghiệp phải cam kết bảo vệ môi trường với chính quyền địa phương. Nếu dự án khai thác hầm lò, quy mô nhỏ chỉ cần cam kết, còn dự án lớn, khai thác lâu dài, khai thác lộ thiên phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường. Vậy nhưng hiện nay, Công ty chỉ có bản cam kết bảo vệ môi trường mà thôi. Trong đề án, Công ty Cổ phần MOLYBDEN đăng ký không sử dụng hoá chất để chế biến quặng mà chỉ dùng công nghệ nhiệt luyện, nhưng theo nguồn tin của một số thành viên Đoàn công tác thì phát hiện nhiều chai, lọ đựng axít. Đơn vị dùng chất hóa học này để làm gì, liều lượng bao nhiêu, có ảnh hưởng môi trường không?... chỉ có cơ quan bảo vệ môi trường huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên mới đủ thẩm quyền trả lời công luận. Trở lại vấn đề Công ty Cổ phần MOLYBDEN khai thác vàng tại mỏ Phì Nhừ sai quy trình nhiều tháng qua, vậy mà đến tháng 12/2009, cơ quan chức năng mới “hai năm rõ mười”. Sai thì sửa, phải bổ sung thiết kế, đăng ký công nghệ khai thác mới với Sở Công thương, nhưng vấn đề đặt ra, một dự án lớn, thời gian khai thác nhiều năm; khai thác vàng lộ thiên tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái vậy mà cơ quan chức năng mới phát hiện nghe không được thuyết phục cho lắm. Mục đích chính thu hút, kêu gọi các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đầu tư, khai thác khoáng sản là để tăng thu ngân sách tỉnh, cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng, giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương, nhưng vẫn phải đảm bảo môi trường sinh thái. Còn cách thức làm như thời gian qua chỉ giàu doanh nghiệp, nghèo địa phương, gây bức xúc trong một bộ phận nhân dân quanh khu vực mỏ vàng.
Trần Toại
|
;)
