Video

Mùa “Trí khợ” trên đỉnh Ham Soong

Thứ Năm, 14/06/2018 09:37 Lượt xem: 4185 In bài viết

ĐBP - Mỗi độ tháng 5, tháng 6, khi cái nắng vùng cao bắt đầu rực rỡ, trên mảnh đất cao ngang đỉnh núi Ham Soong hùng vĩ, cây “Trí khợ” (Txir khơưz  - tiếng Mông), theo tiếng Kinh có nghĩa là cây mận, đã bắt đầu cho những trái ngọt, tô màu đỏ thắm. 20 năm trước, người Mông sinh sống tại xã Vàng Đán, huyện Nậm Pồ đã mang giống mận tam hoa Bắc Hà (Lào Cai) lên vùng núi Ham Soong để gây giống. Do điều kiện thổ nhưỡng thích hợp, cây mận đã bén rễ rồi đơm hoa, kết trái. Đến nay, vào mỗi vụ thu hoạch mận tam hoa, bà con nơi đây không chỉ tăng thêm thu nhập, cải thiện đời sống mà còn xóa đói, giảm nghèo và hứa hẹn đem lại giá trị kinh tế lâu dài.

Xã Vàng Đán có hơn 500 hộ dân thì nhà nào cũng trồng mận tam hoa, ít thì 2 - 3 cây, nhiều vài chục gốc. Trong đó, trồng nhiều nhất là ở các bản: Ham Soong 1, Ham Soong 2, Vàng Đán, Huổi Khương và Huổi Dạo.

Tại bản Ham Soong 1, gia đình anh Giàng A Sì là một trong những hộ trồng nhiều nhất, với 20 gốc. Mỗi cây đều có tuổi trên 18 năm, được trồng bằng cách lai ghép cành. Ngày trước, thấy bà con trong bản rủ nhau trồng mận Bắc Hà, gia đình anh Sì cũng mạnh dạn khai hoang 1ha đất đồi xung quanh nhà để trồng. May mắn thay, cây mận tỏ ra rất thích hợp với thời tiết se lạnh và nắng gió trên vùng núi cao nên phát triển tốt, cành xum xuê và cho trái to. Chỉ sau vài năm bén rễ đã cho thu hoạch những vụ bội thu.

Thời điểm này, vườn mận của gia đình anh Sì đã thu hái được một nửa, với hơn 1 tấn quả. Giá bình quân tại vườn hiện nay anh Sì đang bán là 10 nghìn đồng/kg, với quả to, đều và đẹp hơn có giá từ 12 – 15 nghìn đồng/kg. Còn nếu chịu khó vận chuyển ra khu vực ngoài để bán thì có thể được giá từ 20 – 25 nghìn đồng/kg. Tính ra như vụ trước, anh Sì thu về hơn 20 triệu đồng.

Không chỉ gia đình ông Giàng A Sì, mà ở xã Vàng Đán nhiều gia đình đã nâng cao thu nhập, thay đổi cuộc sống từ cây mận Bắc Hà. Đây không chỉ là loại cây dễ trồng trên núi cao, tốn ít công chăm sóc, mà còn sai quả và cho thu hoạch liên tục lên tới 20 năm.

Nhận thấy lợi ích từ giống cây này, đầu năm 2018 từ nguồn vốn nông thôn mới dành cho nông nghiệp, chính quyền xã Vàng Đán đã cho khai hoang 5ha đồi, núi tại bản Ham Soong 2 để trồng thí điểm mô hình 1.300 cây mận tam hoa Bắc Hà ghép từ gốc cây đào. Sau 3 tháng, hiện nay mô hình đang phát triển tốt. Chính quyền xã đã giao khoán cho những hộ dân sinh sống lân cận trông coi; đồng thời, mời cán bộ khuyến nông huyện và xã tới hướng dẫn bà con việc chăm sóc, bón phân hợp lý.

Được biết, những năm trước, tại xã Vàng Đán đã có nhiều mô hình trồng trọt, chăn nuôi triển khai thí điểm nhưng không đem lại hiệu quả. Đời sống của bà con vẫn khó khăn, với tỷ lệ hộ nghèo cao, còn chính quyền lại khá bế tắc trong việc giúp bà con xóa đói, giảm nghèo. Do vậy, khi thấy được hiệu quả từ những mùa mận tam hoa Bắc Hà trên vùng đất này, chính quyền xã và người dân đã vực dậy niềm tin và quyết tâm biến cây mận trở thành cây trồng chính. Tuy nhiên, về lâu dài, khi cây mận phát triển thành cây trồng chính, thì việc nghiên cứu thị trường tìm đầu ra lại là nỗi trăn trở lớn của chính quyền địa phương. Bởi hiện nay, với địa hình đồi, núi cao, đường sá đi lại chưa thuận tiện nên thương lái chưa thể tới tận nơi thu mua. Bên cạnh đó, việc bà con trong xã đem mận đi bán chỉ với số lượng nhỏ, lẻ, chưa thể biến thành hàng hóa thương mại có tính lâu dài.

Cùng với những nương ngô, nương lúa, hiện nay cây mận tam hoa Bắc Hà được người dân Vàng Đán trồng xen kẽ với những cây trồng ngắn ngày khác, vừa phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, vừa đem lợi ích kinh tế cho bà con nơi đây. Dự kiến trong quý 2 năm 2018, xã Vàng Đán tiếp tục khai hoang mở rộng diện tích để trồng mận. Hy vọng rằng, với sự đồng thuận, cố gắng của chính quyền xã và bà con, trong tương lai gần, những cây mận tam hoa Bắc Hà trên vùng núi Ham Soong sẽ tiếp tục đơm hoa, kết trái, giúp bà con xã xóa đói giảm nghèo và từng bước nâng cao đời sống.

Phương Liên