Lại thêm một cánh rừng bị bức tử

ĐBP - Hàng chục hecta rừng bị cháy nham nhở, hơi nóng bốc lên hầm hập, bầu không khí ngột ngạt, oi nồng của gió Lào thổi từ miền biên tới. Lác đác những căn lều tạm bợ, xiêu vẹo trên  triền đồi trơ trụi, đám trẻ tóc vàng hoe, mặt mũi lem nhem vội vàng chạy trốn khi thấy người lạ. Ấy là những gì đang hiện hữu quanh cuộc sống của hơn chục hộ đồng bào Mông tại điểm phá rừng Nậm Ty, xã Thanh Nưa, huyện Điện Biên.

“Tàn sát” rừng đại ngàn

Trong một chuyến công tác, chúng tôi nhận được tin báo ở khu vực đầu rừng phòng hộ suối Nậm Luống, xã Thanh Nưa đang xảy ra tình trạng người dân lén lút chặt phá rừng từ nhiều ngày nay. Sau khi cung cấp, người báo tin còn dặn thêm “cô vào đấy đi cẩn thận, phải có nam giới đi cùng vì dân bản rất cảnh giác và manh động với người lạ vào khu vực đó”.

Ngay sáng hôm sau chúng tôi lên đường mục sở thị cảnh rừng bị người dân tàn phá làm nương rẫy. Từ đỉnh đèo Cò Chạy rẽ ngang, vượt hơn chục ki lô mét đường rừng khúc khuỷu, nhiều đoạn cua dốc cao dựng đứng, chúng tôi đến khu vực bản Nậm Ty - nơi được coi là điểm nóng về đốt, phá rừng ở huyện Điện Biên những ngày qua.

 

Khu vực rừng phòng hộ ngổn ngang cây gỗ cháy dở...

Vào đến nơi, chúng tôi gặp đoàn cán bộ gồm phó chủ tịch UBND xã Thanh Nưa, bảo lâm, kiểm lâm phụ trách địa bàn và công an xã. Ngay sát bên đường vào trung tâm các bản Nậm Ty 1, Nậm Ty 2 đã thấy những thửa rừng bị đốt cháy nham nhở, trơ trọi. Đi tiếp 4km nữa chúng tôi vào đến khu vực được coi là điểm nóng đang diễn ra tình trạng chặt phá rừng. Riêng khu vực này đã có hơn 10ha rừng phòng hộ bị người dân “cạo trọc” để lấy đất chuẩn bị sản xuất. Nếu tính cả những điểm chặt phá rải rác từ khu vực bản Đỉnh Đèo vào đến đây ước chừng phải tới 20ha. Diện tích rừng bị đốt cháy nằm trong khu vực rừng đầu nguồn phòng hộ suối Nậm Luống, phần lớn là gỗ dẻ và thồ lộ. Cây to nhất có đường kính khoảng 50 - 60cm, cây nhỏ cũng trên 10cm. Tại trung tâm điểm nóng (cách đó chừng 500m) khi đoàn công tác vào, số cây bị chặt vẫn nằm ngổn ngang ngay cạnh vài lán nương. Thấy đoàn công tác từ xa, đám trẻ đang ngồi liền chạy túa vào rừng hét to báo động cho người thân biết, hỏi vài phụ nữ họ chỉ nói “chi pâu” (không biết). Quan sát kỹ mới thấy, người ta “bức tử” rừng bằng cách, những thân cây to sẽ được cắt lớp vỏ ngoài sát dưới gốc để cây chết khô dần sau nửa tháng mới đốn hạ, xẻ thành tấm đưa về dựng nhà còn những cây nhỏ lấy làm củi đun. Song toàn bộ số cây lớn sau khi được đốn hạ đã được các hộ dân nhanh chóng tẩu tán đi nơi khác, dấu vết của rừng giờ chỉ còn lại những gốc cây cháy trụi, nham nhở.

Không chỉ mỗi rừng phòng hộ

...những gốc trấu bị lột vỏ.

Tình trạng chặt phá rừng vô tội vạ không chỉ diễn ra ở trong khu vực Nậm Ty mà ngay tại bản Đỉnh Đèo cách quốc lộ 12 chưa đầy 3km. Hàng chục héc ta rừng trẩu được trồng từ Dự án 327 giờ cũng chỉ còn rải rác vài chục gốc. Ngay sát đường đoàn công tác đi qua vẫn còn hơn 10 gốc trẩu vừa mới bị lột vỏ trơ ra lớp gỗ trắng đang rỉ nhựa.

Ông Lò Văn Đôi, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Nưa cho biết: Việc chặt phá rừng bắt đầu từ thời điểm tết Nguyên đán. Do biết cán bộ xã ít lên kiểm tra trong những ngày lễ, tết nên họ tụ tập thành nhóm từ 2 - 3 hộ cùng chặt phá rừng. Chính quyền xã phát hiện sự việc và tăng cường công tác kiểm tra nhưng cũng chỉ theo dõi được ban ngày. Để tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng, các hộ chuyển sang chặt phá rừng vào những đêm trăng sáng hoặc lúc trời gần sáng. Do người dân có sự bao che, báo động khi thấy bóng dáng cán bộ và câu kết chặt phá rừng theo nhóm hộ nên nhiều lần lực lượng cán bộ xã, kiểm lâm địa bàn, công an viên chia làm nhiều mũi tổ chức mật phục, rình bắt nhưng đều bất thành.

Phần lớn số hộ tham gia chặt phá rừng lấy đất làm nương là dân các bản Nậm Ty 1, Nậm Ty 2, Pá Sáng, Xá Nhù kéo sang nhưng khi cán bộ hỏi họ đều nói là dân những bản khác. Khi được hỏi vì sao không ở bản làm rẫy lại sang đây phá rừng, trong lán tạm ngay giữa điểm phá rừng, Lý A Thu - một người dân ở bản Trại Bò nói: Do trước đây khi chính quyền xã và huyện vận động chuyển đổi đất sản xuất sang trồng cây cao su đã hứa sẽ giao đất cho bà con canh tác. Hiện nay toàn bộ diện tích chuyển đổi đã được giao cho Công ty cổ phần Cao su Điện Biên song dân chờ rất lâu mà vẫn chưa thấy được bố trí đất. Không có đất trồng ngô, trồng sắn như trước nên bà con phải vào đây phá rừng làm nương.

Gần trưa, nghe tiếng cưa xẻ vọng ra từ khe núi, đoàn công tác quyết định chia làm hai nhóm. Một nhóm ở lại trông xe, nhóm còn lại gồm 5 người đi tìm điểm cưa xẻ gỗ. Sau gần một tiếng đồng hồ men dọc theo khe suối dài khoảng 1km, leo qua vách đá dựng đứng tại khe Huổi Mạ Ngạ Mạ Ngân mới phát hiện ra lán cưa xẻ của đối tượng Lò Văn Liến, trú tại đội 5 bản Tâu, xã Thanh Nưa. Theo lời khai của Liến thì nhóm này mới lén lút vào đây dựng lán từ sáng sớm nay và đang thử cưa để chuẩn bị xẻ gỗ đem về dựng nhà.

Phải chăng “lực bất tòng tâm”?

Dù những ngày qua, chính quyền xã Thanh Nưa phối hợp với lực lượng kiểm lâm, công an viên tuyên truyền, vận động người dân ký cam kết và tăng cường quản lý, theo dõi mật phục tại địa bàn, song thực tế cho thấy vẫn chưa có biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn tình trạng phá rừng tại khu vực này.

Tối ngày 18/3, tại nhà ông Lầu Nhìa Thào, trưởng bản Pá Sáng (bản có người vào chặt phá rừng Nậm Ty), lãnh đạo xã và kiểm lâm viên địa bàn đã tổ chức họp, vận động bà con dân bản tố giác những hộ trực tiếp phá rừng. Song chỉ có 26 trên tổng số 58 hộ dân của bản đi họp và sau đó chính quyền xã, bản cũng không nhận được thông tin hé mở nào liên quan tới việc đốt phá rừng trái phép ở khu vực Nậm Ty. Kể cả trước đó, cán bộ xã nhiều lần tuyên truyền, ký cam kết ở từng bản nhưng do trình độ của bà con còn hạn chế và vì mưu sinh cuộc sống nên nhiều hộ vẫn liều lĩnh vào rừng khai thác, chặt phá trái phép. Ngang nhiên rồi lén lút chặt phá rừng, giờ đây số hộ này lại có hành vi bao biện, che đậy cho nhau. Chỉ cần thấy bóng cán bộ hoặc lực lượng chức năng vào đến đầu bản Trại Bò, Đỉnh Đèo là người thân đã điện thoại báo tin cho các đối tượng bên trong tẩu thoát vào rừng. Theo lời của kiểm lâm viên Hoàng Minh Phúc, Hạt Kiểm lâm huyện Điện Biên thì có lúc số hộ chặt phá này còn manh động đặt chông làm thủng lốp xe hoặc nấp trong những bụi lau sậy trên đồi ném đá vào cán bộ. Đơn cử như khi đoàn công tác và phóng viên từ trung tâm điểm cháy rừng trở ra chưa đầy 100m nhưng số đối tượng này đã cho con em nấp chờ xe cán bộ gần đến thì rút cầu không cho qua.

Dọc đường trở ra, thi thoảng chúng tôi lại thấy từng tốp 3 - 4 thanh niên dùng xe máy vận chuyển củi khô. Hỏi ra mới biết, nhiều người trong số họ là dân bản Tâu, bản Pá Sáng sang thu gom củi về đốt và cứ 3 - 4 ngày họ lại sang thu gom một lần. Với lý do khách quan mà các hộ tham gia chặt phá rừng đưa ra bao biện và với tập quán canh tác di cư của đồng bào Mông thì diện tích hàng chục ha rừng mới bị chặt phá, khai thác để làm nương ở khu vực Nậm Ty cũng sẽ chẳng được lâu. Chỉ sau 1- 2 vụ, khi đã tận thu hết sắn, đất nương bạc màu họ lại tiếp tục kéo lên những khoảnh rừng khác khai phá. Thực tế, việc chặt phá rừng trái phép tại khu vực Nậm Ty, xã Thanh Nưa đã tồn tại nhiều ngày nay và diện tích rừng bị thiệt hại không còn ở quy mô nhỏ. Song nếu chính quyền địa phương và ngành chủ quản không nỗ lực tham gia thật sự tích cực để tìm ra cách ngăn chặn thì nguy cơ rừng phòng hộ đầu nguồn Nậm Luông bị “xóa sổ” là điều đã thấy trước mắt.

Bài, ảnh: An Biên

Bình luận

Bình luận

Nội dung của trường dữ liệu này được giữ kín và sẽ không được hiển thị công khai.
  • Các địa chỉ web và email sẽ tự động được chuyển sang dạng liên kết.
  • Các thẻ HTML được chấp nhận: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Tự động ngắt dòng và đoạn văn.

Thông tin thêm về các tùy chọn định dạng

CAPTCHA
Hãy nhập lại hình ảnh và số vào ô ở dưới
Image CAPTCHA

Các tin tức khác