ĐBP - Trên thế giới, hiện có rất nhiều loại ma túy có nguồn gốc tự nhiên và nhân tạo, như một số loại ma túy dạng thuốc phiện, ma túy tổng hợp. Khi xâm nhập vào cơ thể người có tác dụng làm thay đổi tâm trạng, ý thức và trí tuệ, làm con người lệ thuộc vào chúng, gây tổn thương cho cá nhân và cộng đồng.
Trong xã hội thường quan niệm nghiện ma túy là tệ nạn xã hội, cần được giải quyết bằng các biện pháp xã hội và pháp luật. Song bản chất nghiện ma túy là một bệnh mãn tính. Theo kết quả nghiên cứu của các chuyên gia, thì nghiện ma túy là một bệnh não tái phát, mãn tính.
Từ nhận thức nghiện ma túy là một bệnh não mãn tính, cần được điều trị lâu dài và phải kết hợp nhiều biện pháp y tế và hỗ trợ xã hội trong việc điều trị cho người nghiện ma túy, hầu hết các quốc gia trên thế giới đều nhận thức rằng: điều trị cắt cơn nghiện không phải là một điều trị thực sự với người nghiện ma túy, mà chỉ đơn giản đó là việc làm đầu tiên, quan trọng để khởi đầu cho một quá trình điều trị cai nghiện lâu dài, liên tục. Việc sử dụng methadone để điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện có các cơ sở khoa học và thực tiễn. Về bản chất, methadone là một chất dạng thuốc phiện tổng hợp. Methadone có tác dụng giảm đau, giảm ho, yên dịu, giảm hô hấp và gây nghiện nhưng gây khoái cảm yếu, giúp cho bệnh nhân không lên cơn vật (hội chứng cai) do thiếu ma túy. Sau một thời gian điều trị bằng thuốc methadone, có thể giảm liều và tiến tới ngừng sử dụng methadone. Trong giai đoạn đầu điều trị methadone, người bệnh vẫn xuất hiện hội chứng cai, tuy nhiên nhẹ hơn rất nhiều so với việc ngừng sử dụng hêrôin và thuốc phiện. Điều trị thay thế bằng methadone không ảnh hưởng gì đến sức khỏe của người nghiện; ngược lại còn giúp cho sức khỏe của bệnh nhân tốt lên.
.jpg) |
Chuyên gia cao cấp Cục Phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) thăm, kiểm tra công tác điều trị methadone tại huyện Tuần Giáo. Ảnh: B.N
|
Chương trình điều trị thay thế bằng thuốc methadone tại Việt Nam được triển khai từ năm 2008 tại TP Hải Phòng và TP Hồ Chí Minh, đã điều trị cho trên 2.000 người nghiện chất ma túy tại 6 cơ sở điều trị methadone; đầu năm 2010 TP Hà Nội cũng đã triển khai chương trình điều trị methadone. Kết quả điều trị rất khả quan: tỷ lệ bệnh nhân sử dụng ma túy bất hợp pháp giảm đi đáng kể về cả số lần và số lượng. Trước khi tham gia điều trị, 100% bệnh nhân sử dụng các chất dạng thuốc phiện, nhưng sau tháng đầu tiên điều trị, tỷ lệ này đã giảm xuống 57%, sau tháng thứ hai còn 30% và sau 3 tháng điều trị chỉ còn 10%. Ngay cả những bệnh nhân còn sử dụng thì tần suất sử dụng cũng đã giảm rõ rệt. Lợi ích của việc điều trị thay thế bằng thuốc methadone đó là giúp người nghiện giảm cảm giác thèm ma túy, giúp ổn định cuộc sống, có cơ hội tái hòa nhập với gia đình và cộng đồng; giảm các hành vi phạm tội và tử vong do quá liều, tăng hiệu quả của điều trị bằng ARV. Điều trị bằng thuốc methadone theo đường uống tại các cơ sở y tế làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV trong nhóm người nghiện ma túy; giảm sử dụng ma túy bất hợp pháp; giảm tỷ lệ tử vong. Chương trình điều trị thay thế bằng methadone sẽ giúp cộng đồng tiết kiệm được từ 7 – 10 lần các chi phí liên quan đến luật pháp, y tế, xã hội, bảo hiểm... Tuy nhiên, điều trị bằng thuốc methadone có thể sẽ xảy ra một số hệ quả không mong muốn, đó là: hiện tượng quá liều có thể xảy ra ở một số người bệnh trong khoảng 1 – 2 tuần đầu điều trị ở giai đoạn dò liều. Trong thời gian đầu điều trị thay thế bằng methadone, người bệnh có thể vẫn sử dụng ma túy...
Hiện nay, Điện Biên là tỉnh trọng điểm về ma túy và HIV/AIDS: 100% số huyện, thị và 80% xã, phường trên toàn tỉnh phát hiện có người nhiễm HIV/AIDS; tỷ lệ nhiễm HIV còn sống trên dân số là 0,72%; tỷ lệ nhiễm HIV ở nhóm nghiện chích ma túy rất cao, chiếm 42,5%. Dịch HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh gắn liền với tệ nạn ma túy, nguyên nhân chủ yếu do dùng chung bơm kim tiêm khi tiêm chích ma túy. Toàn tỉnh hiện có 5.353 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý và khoảng 200 gái bán dâm; ước tính tỉnh Điện Biên có khoảng 9.000 người nghiện chất ma túy, đây là nguồn lây nhiễm HIV rất lớn cho cộng đồng. Dự báo đến năm 2015, Điện Biên có khoảng 9.870 người nhiễm HIV/AIDS; tỷ lệ người nhiễm HIV/AIDS còn sống trên dân số khoảng 1%.
Để ngăn chặn, khống chế đại dịch HIV/AIDS có hiệu quả, tỉnh Điện Biên đang triển khai đồng bộ 9 chương trình hành động phòng, chống HIV/AIDS. Đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai các cơ sở điều trị methadone, phấn đấu đến năm 2015 sẽ triển khai 11 cơ sở điều trị thay thế bằng thuốc methadone, điều trị cho 2.750 người nghiện chích ma túy trên toàn tỉnh. Việc triển khai điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone thời gian qua đã chứng tỏ là một giải pháp khá hiệu quả trong giảm lây nhiễm HIV/AIDS. Tỉnh Điện Biên đã triển khai 3 cơ sở điều trị thay thế bằng thuốc methadone tại TP Điện Biên Phủ, huyện Điện Biên, Tuần Giáo và đã có gần 400 người nghiện ma túy được tham gia chương trình.
Chương trình điều trị thay thế bằng methadone cần được sự quan tâm, ủng hộ của hệ thống chính trị và của toàn xã hội; tạo môi trường thuận lợi cho việc triển khai chương trình. Chúng ta tin tưởng, việc triển khai chương trình điều trị thay thế bằng thuốc methadone sẽ góp phần quan trọng vào việc ngăn chặn hiệu quả đại dịch HIV/AIDS, hạn chế tình trạng sử dụng ma túy bất hợp pháp, góp phần ổn định xã hội, củng cố an ninh quốc phòng; tạo điều kiện cho kinh tế – xã hội của tỉnh Điện Biên phát triển nhanh và bền vững.
Triệu Đình Thành
(Giám đốc Sở Y tế)
Bài bình luận
Bình luận