Là một trong những địa bàn có ít người nhiễm HIV/AIDS của tỉnh, Mường Chà hiện có 12/15 xã, thị trấn có người nhiễm HIV. 9 tháng đầu năm 2011 phát hiện mới 33 trường hợp nhiễm HIV, luỹ tích số người nhiễm HIV/AIDS toàn huyện là 193 người, tử vong 47 trường hợp. Để giảm thiểu sự lây lan của căn bệnh HIV/AIDS và từng bước xã hội hoá công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn, huyện Mường Chà chỉ đạo các ngành, đoàn thể triển khai thực hiện tốt Chỉ thị 54 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về đẩy mạnh các biện pháp phòng, chống HIV/AIDS trong tình hình mới. Hàng năm, Ban chỉ đạo phòng, chống HIV/AIDS huyện Mường Chà đẩy mạnh công tác tập huấn, trang bị kiến thức về tổ chức các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS cho 100% cán bộ, đảng viên, đội ngũ cán bộ thôn bản.

Cán bộ Phòng khám ngoại trú OPC, Trung tâm Y tế Mường Chà hướng dẫn cách sử dụng thuốc phòng chống HIV cho những bệnh nhân nhiễm HIV. Ảnh: H.C

Huyện Mường Chà sáng tạo nhiều cách làm hay trong công tác phòng, chống HIV/AIDS, như: Tuyển dụng 16 đồng đẳng viên (đa số là những người nhiễm HIV/AIDS) đi tuyên truyền tới người dân tại địa bàn những xã, thị trấn có người nhiễm HIV. Song song với công tác tuyên truyền phòng, chống HIV/AIDS thì các đồng đẳng viên còn làm nhiệm vụ cấp phát bơm kim tiêm sạch, miễn phí cho những người mắc nghiện để ngăn chặn việc những người nghiện chích chung sẽ nguy cơ lây nhiễm HIV rất cao. Đồng thời, khi các đồng đẳng viên cấp ra bao nhiêu bơm kim tiêm cũng sẽ thu gom lại bấy nhiêu hoặc nhiều hơn bơm kim tiêm đã qua sử dụng để làm sạch môi trường và tránh lây lan HIV/AIDS qua con đường ngoại cảnh. Ngoài ra, tại mỗi bản, tổ dân phố lập ra một nhóm nòng cốt bao gồm 5 thành viên, đi tuyên truyền công tác phòng, chống HIV/AIDS và đến từng hộ gia đình ký cam kết sống lành mạnh, không có người nghiện mới; đối với người mắc nghiện, tuyệt đối không sử dụng bơm kim tiêm chung và nên đi cai nghiện ma túy…

Nói về cách làm hiệu quả đến từng hộ gia đình ở vùng sâu vùng xa, bác sĩ Sìn Văn Viễn, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Mường Chà, cho biết: “Đội ngũ đồng đẳng viên họ hoạt động rất hiệu quả, vì đa số họ đã trải qua những giai đoạn của người nghiện ma túy, hiện trong mình mang căn bệnh HIV/AIDS nên họ chia sẻ, tuyên truyền đối với những người cùng cảnh rất đơn giản. Những đồng đẳng viên này hoạt động như một cán bộ, mỗi tháng chúng tôi và Phòng khám ngoại trú OPC (dành cho những người nhiễm HIV và có nguy cơ cao) hỗ trợ 1,4 triệu đồng. Đối với đội ngũ nòng cốt gồm 5 thành viên tại tổ dân phố, bản sẽ vận động người dân một cách dễ dàng, bởi họ là những người gần dân nhất, họ nói bằng tiếng địa phương nên người dân hiểu ra căn bệnh HIV là gì, cách ngăn chặn nó như thế nào”.  

Bên cạnh đó, Trung tâm Y tế huyện Mường Chà phối hợp với chính quyền địa phương và các trường học trên địa bàn tăng cường công tác tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS tại các điểm nóng, như: thị trấn Mường Chà, xã Mường Mươn, Mường Tùng... trong đó coi trọng công tác phòng chống ma túy và tập trung vào lứa tuổi thanh thiếu niên, bằng các buổi giao lưu văn nghệ, bằng các vở diễn kịch để tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS, giúp học sinh và người dân nhận thức đầy đủ các con đường lây nhiễm căn bệnh HIV. Vì chính ma tuý là con đường chủ yếu gây nên bệnh HIV và lứa tuổi thanh thiếu niên có nguy mắc, nhiễm HIV nhiều nhất.

Là một trong những đồng đẳng viên làm việc tại Phòng khám ngoại trú OPC, anh L.V.T (27 tuổi), bản Hin 1, xã Na Sang, luôn tích cực tuyên truyền cho những người “cùng cảnh ngộ” biết cách phòng, tránh không để lây lan HIV ra cộng đồng. Anh T. cho biết: “Do mình dùng ma tuý, chích chung bơm kim tiêm với bạn nghiện khi đi làm xây dựng tại tỉnh khác nên mới bị mắc HIV. Khi mới biết bị nhiễm HIV (tháng 7/2011 - PV), mình rất suy sụp, kinh tế gia đình lại khó khăn, nhưng được các đồng đẳng viên vận động mình cùng đi tuyên truyền phòng chống HIV cho mọi người trong huyện mình tham gia ngay. Giờ mình mong muốn mọi người không bước chân vào con đường tệ nạn xã hội, đặc biệt sử dụng ma túy. Thú thật khi mọi người biết mình bị HIV họ đều xa lánh, kỳ thị phân biệt đối xử, mình thấy tủi thân lắm, nhưng chính vì vậy mình xin đăng ký làm đồng đẳng viên để tuyên truyền vì mình biết rằng những người bị nhiễm HIV/AIDS khác cũng sẽ bị đối xử như mình”.

Một niềm hy vọng kéo dài sự sống với người nhiễm HIV và đang sử dụng ma túy của Mường Chà đó là trong năm tới có thể sẽ triển khai điều trị thay thế nghiện ma túy bằng thuốc methadone tại huyện. Đồng thời, tại Trung tâm Y tế Mường Chà có phòng tư vấn xét nghiệm tự nguyện (miễn phí) HIV/AIDS. Trong thời gian tới, huyện Mường Chà tiếp tục tăng cường tuyên truyền bằng cách phát tờ rơi, băng rôn, khẩu hiệu, lồng ghép tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS với phòng chống tệ nạn xã hội khác…